|
1. NLD op de werkvloer: de kenmerken Volgens dr. Byron Rourke is NLD een stoornis in de hersenen die consequenties heeft op drie vlakken :
Deze tekorten zijn bij iedereen met NLD te herkennen, maar niet alle kenmerken zijn altijd even duidelijk en in dezelfde mate zichtbaar. Concreet uit NLD zich in:
De term Niet-verbale Leerstoornisis nogal misleidend. NLD is primair geen leerstoornis, maar een algemene ontwikkelingsstoornis. Leerstoornissen zijn daar een gevolg van. Bovendien suggereert de term NLD dat personen met NLD geen verbale problemen zouden hebben, of dat NLD het tegengestelde is van dyslexie (soms verbale leerstoornis genoemd). Het tegendeel is echter waar. Mensen met NLD lopen een reëel risico om ook dyslexie te hebben. Zoals hierboven aangegeven is er een verschil tussen de oorzaken en de uitingsvormen van NLD. We concentreren ons op deze webstek vooral op het laatste. Wat de basisproblematiek betreft, kunnen we kort samenvatten dat NLD veroorzaakt wordt door een probleem met de witte stof (myeline) in de hersenen. Bij mensen met NLD is er minder myeline aanwezig. De rechter hersenhelft heeft normaal gesproken relatief meer myeline dan de linker hersenhelft en wordt dus sterker beïnvloed door een tekort eraan. De linker helft gaat om dit te compenseren sterker functioneren, wat het onevenwicht tussen de functies van beide hersenhelften versterkt. We overlopen hieronder de voornaamste concrete problemen die mensen met NLD ondervinden op de werkvloer. Mensen met NLD ondervinden allerlei ruimtelijke problemen. Ze hebben een zwak ruimtelijk visueel inzicht wat het inschatten van afstanden moeilijk maakt. Visueel zien ze voornamelijk details, maar gaat het geheel wat verloren. Deze competentie is belangrijk voor:
Het verwerken van nieuwe en snelle informatie gebeurt in de rechter hersenhelft. Omdat deze minder goed werkt, moeten nieuwe gebeurtenissen of feiten vaker aangeboden worden voor ze gekend en gekund zijn. Automatisatie is belangrijk voor:
Mensen met NLD zijn beperkt in het overzien van gehelen en het houden van een overzicht. Het is voor hen moeilijk om omgevingsinformatie te analyseren, organiseren en synthetiseren. Vanuit de ruimtelijke problemen missen ze ook vaak inzicht in de opbouw van taken. Organiseren is bij het werken belangrijk voor:
Abstract denken is het vermogen om los te komen van concreet waarneembare en schematische gegevens. Men moet kunnen nadenken over zaken die op dat moment niet kunnen worden waargenomen. Zo hebben mensen met NLD last met het inschatten van afstanden en de tijd, maar ook met het loskomen van praktische zaken om meer inhoudelijk te kunnen werken. Taken waarbij abstract denken relevant is:
Zoals eerder aangegeven verloopt de samenwerking tussen beide hersenhelften niet vlot genoeg bij NLD. Dit is echter essentieel wanneer men bewegingen op elkaar afstemt, of coördineert. Het gevolg is dat mensen met NLD vaak erg onhandig zijn. Zowel bij complexe fijn motorische als grof motorische handelingen loopt het mis. Enkelvoudige handelingen zijn normaal gezien geen probleem, maar dat soort handelingen komt niet veel voor. Coördinatie van bewegingen is van belang bij:
Personen met NLD nemen voornamelijk informatie op langs auditieve weg en hebben veel minder aan visuele of tactiele informatie. Hun gezichtsvermogen is niet gestoord, maar de aandacht voor dit soort prikkels is kleiner. Deze merkwaardige combinatie van sterkte en zwakte leidt tot:
Werknemers met NLD kunnen zeer goed hun zegje doen. Hun voorkeur voor het auditieve kanaal maakt dat ze al van jongs af aan een uitgebreide woordenschat opbouwen en daardoor zeer welbespraakt lijken. Communicatie is echter voor een groot deel non–verbaal. Werknemers met NLD kunnen non-verbale communicatie wel interpreteren, maar ze merken het simpelweg niet of te laat op als hun gesprekspartner bepaalde signalen geeft. Zo verloopt beurtneming stroef en gebeurt het regelmatig dat de persoon met NLD en zijn gesprekspartner naast elkaar heen praten. Voor het sociaal functioneren is dit zeker een hindernis. Verder wordt verbale sterkte erg gewaardeerd in onze maatschappij. De praktische vaardigheid van mensen met NLD is steeds een stuk zwakker dan hun taalgebruik doet vermoeden. Dit maakt dat ze bij sollicitatiegesprekken meestal een zeer sterke indruk maken, maar dit achteraf niet kunnen waarmaken. Vanaf het begin open communiceren omtrent de kenmerken van NLD is daarom de boodschap. Hierdoor kunnen frustraties en teleurstellingen langs beide kanten vermeden worden. Inzicht en alertheid van de eerstelijns–hulpverlener of de instructeur verhogen de kans op een succesvol traject aanzienlijk. Er zijn bovendien heel wat niet–specifieke signalen die op een leerstoornis kunnen wijzen. Denken we bijvoorbeeld aan werknemers die promotie weigeren, onder het niveau van hun diploma tewerkgesteld zijn, voortdurend overuren draaien om bij te blijven, ... Bekijk de detectielijst: Detectielijst NLD Voor een diagnose kan men bijvoorbeeld terecht bij Indigo vzw, één van de partners van het project. Meer weten over NLD en werk? Ter voorbereiding van het uitwerken van de methodiek werden een literatuuronderzoek en een bevraging van de doelgroep georganiseerd. De resultaten en het theoretisch kader van het project werden uitgewerkt onder de vorm van een handboek. Het boek behandelt de aandacht voor personen met een leerstoornis op de werkvloer en het recht op arbeid als fundamenteel uitgangspunt. De leerstoornissen dyslexie en NLD worden grondig besproken (prevalentie, voornaamste kenmerken, diagnose, …). Ook de factoren die het werk van dyslectici en personen met NLD kunnen beïnvloeden komen uitgebreid aan bod. Tot slot wordt er stil gestaan bij de aangepaste methodiek en hulp op de werkvloer en de concepten sociale inclusie en empowerment.
|
